Je poetst elke dag je tanden, je laat regelmatig je ogen testen en af en toe ga je naar de huisarts voor een check-up. Maar wanneer heb je voor het laatst goed naar je huid gekeken? Huidcontrole is iets dat de meeste mensen overslaan, terwijl het een van de eenvoudigste en effectiefste vormen van vroege detectie is.
Huidkanker in Nederland
Nederland heeft een van de hoogste percentages huidkanker in Europa. Jaarlijks krijgen meer dan 75.000 mensen de diagnose, en dat aantal groeit elk jaar. De stijging wordt toegeschreven aan jarenlange blootstelling aan UV straling, het gebruik van zonnebanken en een vergrijzende bevolking.
Het positieve nieuws is dat huidkanker bij vroege detectie in de meeste gevallen uitstekend behandelbaar is. De sleutel tot vroege detectie? Regelmatige zelfcontrole. Door je huid maandelijks te inspecteren, leer je wat normaal is voor jouw huid en merk je veranderingen sneller op.
Hoe voer je een goede huidcontrole uit?
Een grondige huidcontrole hoeft niet langer dan tien minuten te duren. Ga in een goed verlichte ruimte staan, bij voorkeur met een grote spiegel en een handspiegel. Bekijk systematisch je hele lichaam, van je hoofdhuid tot je voetzolen.
- Begin bij je gezicht, oren en nek en werk omlaag
- Gebruik een handspiegel om je rug, billen en achterkant van je benen te bekijken
- Vergeet je hoofdhuid niet, laat iemand helpen of gebruik een föhn om het haar opzij te blazen
- Controleer ook tussen je tenen, je nagelriemen en je genitaliën
- Maak eventueel foto’s van vlekken die je wilt monitoren over tijd
De ABCDE methode
Bij het beoordelen van moedervlekken en huidafwijkingen is de ABCDE methode een handig hulpmiddel. De letters staan voor Asymmetrie (de ene helft ziet er anders uit dan de andere), Border (onregelmatige, rafelige randen), Color (meerdere kleuren of ongelijke kleurverdeling), Diameter (groter dan zes millimeter) en Evolution (verandering in vorm, kleur of grootte).
Niet elke afwijkende moedervlek is meteen kanker, maar elk van deze kenmerken is een reden om een arts te raadplegen. Het is beter om tien keer voor niets te gaan dan een keer te laat.
Wat als er iets gevonden wordt?
Wanneer je huisarts of dermatoloog een verdacht plekje vindt, wordt er meestal een biopsie gedaan. Een klein stukje weefsel wordt verwijderd en onder een microscoop onderzocht. Op basis van de uitslag wordt bepaald welke behandeling nodig is.
Bij een bevestigde diagnose is het huidkanker verwijderen in de meeste gevallen de eerste stap. De methode hangt af van het type, de grootte en de locatie van de tumor. Bij kleine, oppervlakkige vormen kan de ingreep poliklinisch plaatsvinden onder lokale verdoving.
Na behandeling volgt een periode van regelmatige controles. De frequentie hangt af van het type huidkanker en het stadium. Je arts stelt een persoonlijk controleschema op om eventuele terugkeer vroegtijdig op te sporen. Met die combinatie van zelfcontrole en professionele begeleiding zijn de vooruitzichten voor de meeste patiënten zeer goed.
Het is begrijpelijk dat de diagnose huidkanker angst oproept. Maar de moderne geneeskunde heeft enorme stappen gezet in de behandeling van alle vormen van huidkanker. Met tijdige actie en goede nacontrole is de prognose voor de overgrote meerderheid van de patiënten zeer positief.