Privacy online is iets wat veel mensen bezighoudt, maar waar lang niet iedereen goed over nadenkt. Elke keer dat je een website bezoekt, een app downloadt of iets zoekt op internet, laat je sporen achter. Bedrijven verzamelen die gegevens om advertenties op jou af te stemmen, maar soms ook voor andere doeleinden. Het is slim om te weten wat er met jouw informatie gebeurt en hoe je daar invloed op hebt.
Wat websites en apps over jou bijhouden
Bijna elke website gebruikt zogenoemde cookies. Dat zijn kleine bestanden die op jouw apparaat worden opgeslagen en bijhouden wat je doet online. Zo weet een webshop welke producten je hebt bekeken, en kan een nieuwssite zien hoe lang je een artikel leest. Naast cookies verzamelen apps op je telefoon vaak ook je locatie, contacten of zelfs je microfoongebruik. Veel mensen geven hier toestemming voor zonder het goed te lezen, simpelweg omdat ze snel op “akkoord” klikken. Het loont de moeite om bij het installeren van een nieuwe app even te kijken welke rechten je verleent, en of die rechten echt nodig zijn voor wat de app doet.
De gevaren van te veel delen op sociale media
Sociale media zijn een plek waar mensen veel over zichzelf delen: vakantiefoto’s, meningen, soms zelfs hun adres of telefoonnummer. Wat veel mensen niet weten, is dat die informatie door anderen kan worden opgeslagen en misbruikt, ook als je je profiel later verwijdert. Iemand die jouw naam, woonplaats en gezicht kent, kan die gegevens combineren om een gedetailleerd beeld van jou te vormen. Dit heet ook wel digitale profilering. Denk goed na voordat je iets plaatst: is dit iets wat je ook aan een vreemde op straat zou vertellen? Dat is een handige manier om te bepalen of iets veilig is om te delen.
Hoe je jezelf beter beschermt op internet
Er zijn een aantal stappen die je kunt nemen om jouw persoonlijke gegevens beter te beveiligen. Gebruik voor elke website een ander wachtwoord, en kies voor lange combinaties van letters, cijfers en tekens. Een wachtwoordmanager kan helpen om dat bij te houden. Zet ook tweestapsverificatie aan waar dat mogelijk is: daarmee heb je naast een wachtwoord ook een extra code nodig om in te loggen. Verder is het verstandig om openbare wifinetwerken te vermijden voor bankzaken of andere gevoelige handelingen, omdat anderen op hetzelfde netwerk mee kunnen kijken. Een VPN, een beveiligde verbinding via een andere server, kan daarbij extra bescherming bieden.
Jouw rechten als het gaat om jouw data
In Nederland en de rest van Europa geldt de AVG, de Algemene Verordening Gegevensbescherming. Deze wet geeft jou het recht om te weten welke gegevens een bedrijf van jou heeft opgeslagen. Je mag ook vragen om die gegevens te verwijderen, wat ook wel het recht op vergetelheid heet. Bedrijven zijn verplicht om duidelijk te maken waarvoor ze jouw data gebruiken en moeten jouw toestemming vragen voordat ze dat doen. Heb je het gevoel dat een bedrijf niet correct met jouw informatie omgaat? Dan kun je een klacht indienen bij de Autoriteit Persoonsgegevens, de Nederlandse toezichthouder op dit gebied. Weten dat je deze rechten hebt, geeft je meer grip op wat er met jouw digitale sporen gebeurt.
Veelgestelde vragen
Kan ik zien welke gegevens een bedrijf van mij heeft?
Ja, dat kan. Op basis van de AVG heb je het recht om bij elk bedrijf op te vragen welke gegevens zij van jou bewaren. Dit heet een inzageverzoek. Je kunt dit verzoek schriftelijk of via e-mail indienen. Het bedrijf is verplicht om binnen een maand te reageren.
Is het gevaarlijk om openbaar wifi te gebruiken?
Openbaar wifi gebruiken brengt risico’s met zich mee. Andere gebruikers op hetzelfde netwerk kunnen in sommige gevallen meekijken met wat jij doet online. Vermijd het invullen van wachtwoorden of bankgegevens op een openbaar netwerk. Gebruik je toch openbaar wifi, dan biedt een VPN extra bescherming.
Wat gebeurt er met mijn gegevens als ik een account verwijder?
Het verwijderen van een account betekent niet altijd dat jouw gegevens meteen worden gewist. Sommige bedrijven bewaren data nog een tijd na het opzeggen van een account. Je kunt naast het verwijderen van je account ook een apart verzoek indienen om jouw persoonsgegevens te laten wissen. Dat geeft meer zekerheid.
Helpt een privévenster echt om mijn privacy te beschermen?
Browsen in een privévenster zorgt ervoor dat jouw browser geen geschiedenis, cookies of inloggegevens opslaat op jouw apparaat. Dat is handig als je een gedeelde computer gebruikt. Het beschermt je echter niet tegen het bijhouden van jouw gedrag door websites zelf, je internetprovider of je werkgever. Het biedt dus beperkte bescherming.